9 Augustus 2025 - 'n Ode aan Vroue
Loading player...
Vrouedag: Sy’t Onthou”
9 Augustus.
Dis nie net ’n vakansiedag nie.
Dis nie net “discount op blompotte by Checkers” nie.
Dis nie net ’n WhatsApp-storie met pienk skrif en “Jy’s spesiaal, vriendin” nie.
Dis ’n dag.
’n Ernstige dag.
Met geskiedenis.
Met backbone.
1956.
Pretoria.
Uniegebou.
20 000 vroue.
Nie met plakkate en skree nie —
maar met pas.
Met styl.
Met stilte.
Dertig minute.
Staan. Net so.
En laat die Unie weet:
“Wathint’ abafazi… wathint’ imbokodo.”
Vat aan ’n vrou,
jy vat aan ’n rots.
’n Rots met ’n handsak.
En ’n petisie.
En waarskynlik ’n ‘n tissue in die bra, want jy weet… net in geval.
En as jy jou ore spits…
as jy regtig luister…
kan jy haar hoor sê:
“Ek staan op ’n moerse rots langs die see by Paternoster.
Die rots sidder onder my sole.
My bo-beenspiere bult.
My bekken smyt die aangeleerde gelate knak uit haar uit.
Se moer.
Ek is rots. Ek is klip. Ek is duin.”
Hulle’t nie net teen pasboeke gestaan nie.
Hulle’t gestaan vir stem.
Vir spasie.
Vir storie.
Vir reg.
Vandag?
In raadskamers.
In operasieteaters.
By braais.
In WhatsApp-groepe waar hulle die enigste een is wat vra,
“Mense, het ons al hout gereël?”
Vroue leef gemiddeld langer as mans.
Nie omdat hulle xx genes het nie —
maar omdat hulle nie op n trampolien spring met ’n kettingsaag vir ’n YouTube video nie.
Vroue verloor in hul leeftyd tussen 30 en 40 liter bloed —
net oor die maandding.
En hulle’s steeds by die werk.
En koop piesangs.
En gee raad.
En organiseer klaskamerversierings vir Erfenisdag.
En, hulle sien meer kleure.
Waar jy “blou” sien, sien sy:
“blou-met-emosionele-ondertone-van-subtiele-onvoltooide-verwagtinge.”
Dis nie net ’n kleur nie.
Dis ’n gevoel.
En dan’s daar die geheue.
Jyt dalk vergeet waar jy jou sleutels gelos het…
Maar sy weet.
Sy’t ook onthou wat jy in op 31 Desember 2017 om 11:42 gesê het toe jy haar ma ‘oorheersend’ genoem het.
Sy’t daai datum gestoor soos ’n verjaarsdag.
Vrouedag is nie ’n blom nie.
Dis nie bubbly nie.
Dis nie ’n post wat sê “Girl power!” met glitter nie.
Dis ’n herinnering:
Sy’s daar.
Sy’s moeg.
Sy’s sterk.
Sy’s mooi.
Sy’s skerp.
Sy’s stadig om te kwaad te word… maar behoed jou as jy daar kom.
En as sy dan opstaan,
dán gebeur dit:
“Helder sing my tiete ’n koperklepgeluid.
My hande pak Moordbaai en Bekbaai.
My arms skeur ekstaties bo my kop:
Ek is.
Ek is.
Die here hoor my —
’n vry fokken vrou.”
So vandag?
Sê nie net “Gelukkige Vrouedag” nie.
Sê:
“Dankie dat jy alles onthou,
al vergeet ek soms alles.”
Dankie dat jy altyd weet waar die skêr is.
Waar die kinders se skoene is.
Waar ek myself verloor het — en weer moet kry.
Want sy’t nie net onthou nie.
Sy’t aangehou.
9 Augustus.
Dis nie net ’n vakansiedag nie.
Dis nie net “discount op blompotte by Checkers” nie.
Dis nie net ’n WhatsApp-storie met pienk skrif en “Jy’s spesiaal, vriendin” nie.
Dis ’n dag.
’n Ernstige dag.
Met geskiedenis.
Met backbone.
1956.
Pretoria.
Uniegebou.
20 000 vroue.
Nie met plakkate en skree nie —
maar met pas.
Met styl.
Met stilte.
Dertig minute.
Staan. Net so.
En laat die Unie weet:
“Wathint’ abafazi… wathint’ imbokodo.”
Vat aan ’n vrou,
jy vat aan ’n rots.
’n Rots met ’n handsak.
En ’n petisie.
En waarskynlik ’n ‘n tissue in die bra, want jy weet… net in geval.
En as jy jou ore spits…
as jy regtig luister…
kan jy haar hoor sê:
“Ek staan op ’n moerse rots langs die see by Paternoster.
Die rots sidder onder my sole.
My bo-beenspiere bult.
My bekken smyt die aangeleerde gelate knak uit haar uit.
Se moer.
Ek is rots. Ek is klip. Ek is duin.”
Hulle’t nie net teen pasboeke gestaan nie.
Hulle’t gestaan vir stem.
Vir spasie.
Vir storie.
Vir reg.
Vandag?
In raadskamers.
In operasieteaters.
By braais.
In WhatsApp-groepe waar hulle die enigste een is wat vra,
“Mense, het ons al hout gereël?”
Vroue leef gemiddeld langer as mans.
Nie omdat hulle xx genes het nie —
maar omdat hulle nie op n trampolien spring met ’n kettingsaag vir ’n YouTube video nie.
Vroue verloor in hul leeftyd tussen 30 en 40 liter bloed —
net oor die maandding.
En hulle’s steeds by die werk.
En koop piesangs.
En gee raad.
En organiseer klaskamerversierings vir Erfenisdag.
En, hulle sien meer kleure.
Waar jy “blou” sien, sien sy:
“blou-met-emosionele-ondertone-van-subtiele-onvoltooide-verwagtinge.”
Dis nie net ’n kleur nie.
Dis ’n gevoel.
En dan’s daar die geheue.
Jyt dalk vergeet waar jy jou sleutels gelos het…
Maar sy weet.
Sy’t ook onthou wat jy in op 31 Desember 2017 om 11:42 gesê het toe jy haar ma ‘oorheersend’ genoem het.
Sy’t daai datum gestoor soos ’n verjaarsdag.
Vrouedag is nie ’n blom nie.
Dis nie bubbly nie.
Dis nie ’n post wat sê “Girl power!” met glitter nie.
Dis ’n herinnering:
Sy’s daar.
Sy’s moeg.
Sy’s sterk.
Sy’s mooi.
Sy’s skerp.
Sy’s stadig om te kwaad te word… maar behoed jou as jy daar kom.
En as sy dan opstaan,
dán gebeur dit:
“Helder sing my tiete ’n koperklepgeluid.
My hande pak Moordbaai en Bekbaai.
My arms skeur ekstaties bo my kop:
Ek is.
Ek is.
Die here hoor my —
’n vry fokken vrou.”
So vandag?
Sê nie net “Gelukkige Vrouedag” nie.
Sê:
“Dankie dat jy alles onthou,
al vergeet ek soms alles.”
Dankie dat jy altyd weet waar die skêr is.
Waar die kinders se skoene is.
Waar ek myself verloor het — en weer moet kry.
Want sy’t nie net onthou nie.
Sy’t aangehou.
